تعمیر کارت گرافیک

جلسه هشتم

کارت گرافیک

كارت گرافیک اطلاعات دیجیتال تولید شده توسط كامپیوتر را اخذ و آنها را به گونه ای تبدیل می نماید كه برای انسان قابل مشاهده باشند.

در اغلب كامپیوترها، كارت های گرافیك اطلاعات دیجیتال را برای نمایش توسط نمایشگر، به اطلاعات آنالوگ تبدیل می كنند. در Laptop اطلاعات، همچنان دیجیتال باقی خواهند ماند زیرا اطلاعات را بصورت دیجیتال نمایش می دهند. به بیان ساده کارت گرافیک قطعه ای است که اطلاعات تصویر دیجیتال را به آنالوگ برای LCD تبدیل می کند.

1

یك كارت گرافیك پیشرفته، یك برد مدار چاپی به همراه حافظه و یك پردازنده اختصاصی است. پردازنده با هدف انجام محاسبات مورد نیاز گرافیكی، طراحی شده است. اكثر پردازنده های فوق دارای دستورات اختصاصی بوده كه به كمك آنها می توان عملیات گرافیك را انجام داد.

استاندارد های كارت گرافیك

اولین كارت گرافیك در سال 1981 توسط شركت IBM عرضه گردید. كارت فوق بصورت تک رنگ و با نام Monochrome Display Adapters یا MDAs ارائه گردید. صفحات نمایشگری كه از كارت فوق استفاده می كردند، متنی بودند. رنگ نوشته سفید یا سبز و زمینه سیاه بود. در ادامه كارت های چهار رنگ Hercules Graphic Catd یا HGC ارائه گردیدند. سپس كارت های هشت رنگ Color Graphic Adapter یا CGA و كارت های شانزده رنگ Enhanced Graphic Adapter يا EGA ارائه گردیدند. تولیدكنندگانی دیگر، نظیر كمودور كامپیوترهائی را معرفی كردند كه دارای كارت های گرافیك از قبل تعبیه شده و ساخته شده در سیستم بودند. كارت های فوق قادر به نمایش تعداد زیادی رنگ بودند. زمانیكه شركت IBM در سال 1987 كارت Video Graphic Array یا VGA را معرفی كرد، استاندارد جدیدی در این راستا مطرح گردید. نمایشگرهای VGA قادر به ارائه 256 رنگ و وضوح تصویر 400 *720 پیکسل بودند. یك سال بعد استاندارد Super Video Graphic Array يا SVGA مطرح گردید. استاندارد فوق قادر به ارائه 16/8 میلیون رنگ با وضوح تصویر 1024 *1280 پیکسل است .

كارت های گرافیك از استانداردهای متفاوتی پیروی می نمایند. تولیدكنندگان كارت گرافیك همواره سعی در افزایش تعداد رنگ و وضوح تصویر با توجه به راهكارهای اختصاصی خود دارند. كارت های گرافیك می بایست قادر به اتصال به سیستم باشند. كارت های گرافیك قدیمی اغلب از طریق اسلات های ISA و یا PCI به سیستم متصل می شوند. اغلب كارت های گرافیك جدیدتر از پورت AGP برای اتصال به كامپیوتر استفاده می نمایند. در حال حاظر اسلات های AGP منسوخ و جای خود را به PCI Express داده اند.

در شکل زیر عملکرد کارت گرافیک با CPU و Ram نشان داده شده است.

2

در اینجا چیپ Intel 440BX همان چیپ شمالی می باشد.

اجزای کارت گرافیک (به ترتیب عملکرد)

به شکل زیر توجه کنید.

3

Slot یا گذرگاه کارت گرافیک

از Slot برای اتصال کارت گرافیک به باس ها (گذرگاه) مادربورد استفاده می شود. اغلب گذرگاه فوق از نوع AGP مخفف Accelerated Graphic Port (قدیمی) و PCI Express یا Peripheral Component Interconnect (جدید) است. پورت فوق امكان دستیابی مستقیم كارت گرافیك به حافظه یا Ram کامپیوتر (تکنولوژی DMA) یا به CPU را فراهم می آورد. بدین ترتیب پردازنده اصلی سیستم قادر به انجام فعالیت های خود بوده و تراشه موجود بر روی كارت گرافیك امكان دستیابی مستقیم به حافظه را خواهد داشت.

در شکل زیر تمام Slot های کامپیوتری نشان داده شده است.

4

 

برای مثال در اسلات های PCI_E اطلاعات بصورت 2 و 4 و 8 و 16 و 32 بیتی به حافظه کارت گرافیک منتقل و ذخیره یا خوانده می شود. با ابن تعریف کارت گرافیک 32 بیتی دارای 32 باس می باشد یعنی در یک پالس 32 بیت اطلاعات از طریق 32 باس به حافظه منتقل می شود. دقت کنید با تکنیک هایی توسط شرکت سازنده در فناوری ساخت حافظه مانند DDR و DDR2 و DDR3 سرعت گذرگاه (فرکانس) چند برابر می شود بنابراین در یک پهنای باند ثابت 32 بیتی با داشتن سرعت (فرکانس) بیشتر می توان کارت گرافیکی سریعتری داشت.

در شکل زیر محل Slot های مذکور روی مادربورد نشان داده شده است.

5

در شکل زیر Slot های کامپیوتری در حالت واقعی نشان داده شده است.

6

نکته

اسلات AGP در حالت های مختلف (شیار) دارای ولتاژ های متفاوتی است.

7

Computer (Bus) Connector یا اینترفیس کارت گرافیک

روشی به منظور تغییر محتویات حافظه كارت گرافیك است. امكان فوق با اتصال كارت گرافیك به گذرگاه مربوطه (Slot) بر روی برد اصلی تحقق پیدا خواهد كرد. كامپیوتر قادر به ارسال سیگنال از طریق گذرگاه مربوطه برای تغییر محتویات حافظه خواهد بود.

8

حافظه یا Ram کارت گرافیک

حافظه کارت گرافیک، حافظه ای است که اطلاعات ارسال شده تصویر از Ram کامپیوتر در آن ذخیره و بافر می شود و بعد از پردازش توسط GPU کارت گرافیک و تبدیل به اطلاعات آنالوگ به مانیتور ارسال می شوند. اولین قطعه ای از کارت گرافیک که اطلاعات از حافظه اصلی کامپیوتر (Ram) به آن ارسال می شود حافظه (Ram) کارت گرافیک می باشد. این کار از طریق اینترفیس کارت گرافیک و Slot مادربورد انجام می شود. حافظه، رنگ مربوط به هر پیكسل را در خود نگهداری می نماید. اگر یک نمایشگر با وضوح تصویر 640*480 داشته باشیم، در ساده ترین حالت (هر پیكسل سیاه و سفید باشد) به یك بیت برای ذخیره سازی رنگ هر پیكسل نیاز خواهد بود. با توجه به اینكه هر بایت شامل هشت بیت است، نیاز به هشتاد بایت (حاصل تقسیم 640 بر 8 ) برای ذخیره سازی رنگ مربوط به پیكسل های موجود در یك سطر بر روی صفحه نمایشگر و 38400 بایت (حاصلضرب 480 در 80) حافظه به منظور نگهداری تمام پیكسل های قابل مشاهده بر روی صفحه، خواهد بود.

نکته

  • نوع حافظه استفاده شده روی كارت های گرافیك متغیر است. متداولترین نوع، از پیكربندی Dual – Ported استفاده می نماید. در كارت های فوق امكان نوشتن در یك بخش حافظه و امكان خواندن از بخش دیگر حافظه بصورت همزمان امكان پذیر خواهد بود. بدین ترتیب مدت زمان لازم برای بازخوانی/ بازنویسی یك تصویر كاهش خواهد یافت.
  • حافظه کارت گرافیک بصورت On Board روی کارت گرافیک وجود دارد.

پردازشگر یا GPU کارت گرافیک

مخفف Graphic Processor Unit می باشد. اطلاعات تصویر مانند شدت نور، رنگ، موقعیت پیکسل و … را پردازش می کند. کارت گرافیک از سه بخش اصلی تشکیل شده است.

  • پردازنده کارت گرافیک یا GPU
  • آی سی بایوس کارت گرافیک
  • مدار PWM
  • DAC
  • Display Connector
  • حافظه کارت گرافیک

پردازنده یا GPU کارت گرافیک

از انواع پردازنده های کارت گرافیک می توان به موارد زیر اشاره کرد.

  • Graphic Co-Processor

    • كارت هائی از این نوع قادر به انجام هر نوع عملیات گرافیكی بدون كمك گرفتن از پردازنده اصلی كامپیوتر می باشند.
  • Graphics Accelerator
  • تراشه موجود بر روی این نوع كارت ها، عملیات گرافیكی را بر اساس دستورات صادره شده توسط پردازنده اصلی كامپیوتر انجام خواهند داد.
  • تراشه فوق، حافظه موجود بر روی كارت را كنترل و اطلاعاتی را برای مبدل دیجیتال به آنالوگ (DAC) ارسال خواهد كرد. عملا پردازشی توسط تراشه فوق انجام نخواهد شد.
  • Frame Buffer

نکته

  • GPU دارای یک اسلاتور (کریستال) می باشد که با یک فرکانس کاری مشخص برای عملکرد پردازشگر پالس هایی تولید می کند. معمولا عدد حک شده روی اسیلاتور در کارت گرافیک برابر 27000 می باشد.
  • با توجه به عملکرد GPU در درجه حرارت بالا برای خنک کردن آن از فن استفاده می شود. معمولا کنار فن از یک سلف برای ذخیره انرژی فن و محافظت از آن وجود دارد.

Graphic BIOS

كارت های گرافیك دارای یك تراشه كوچك BIOS می باشند. اطلاعات موجود در این تراشه به سایر عناصر كارت نحوه انجام عملیات مرتبط به یكدیگر را تعیین خواهد كرد. BIOS همچنین مسئولیت تست كارت گرافیك (حافظه مربوطه و عملیات ورودی و خروجی) را بر عهده خواهد داشت. معمولا IC بایوس یک آی سی دو طرفه 8 پایه می باشد.

نکته

برای پیدا کردن IC بایوس باید به دیتا شیت قطعه دسترسی داشته باشید یا در اینترنت جستجو کنید.

مدار PWM

مداری است که ولتاژ GPU و تراشه های (IC) کارت گرافیک را ثابت نگه می دارد. قطعات حساسی مانند CPU و GPU نیاز به یک ولتاژ ثابت برای عملکرد دارند. فرض کنید که پردازشگر با ولتاژ 3.5 ولت کار می کند. مدار PWM باعث می شود که ولتاژ مذکور هیچ گاه کم و زیاد نشود و مقداری ثابت بماند.

به مدار زیر توجه کنید.

9

در این مدار در ابتدا ولتاژ 12 ولت وارد سلف شده و سپس از پایه Drain وارد فت Q1 می شود. پایه Gate فت Q1 به آی سی PWM وصل است. آی سی PWM با استفاده از پایه Gate ولتاژ خارج شده از Source را کنترل می کند و در حالت ثابت نگه می دارد. ولتاژ خارج شده از سورس چیزی در حدود 6 ولت (ولتاژ موثر) می باشد. آی سی PWM از طریق پایه Gate ولتاژ پایه Source فت Q1 را ثابت نگه می دارد.

  • فرض کنید ولتاژ پایه Source برابر 3.5 ولت باشد، اگر ولتاژ پایه Source به دلایلی برابر 4 ولت شد در نتیجه آی سی PWM با استفاده از پایه Gate زمان مربوط به زمان پالس 0 را بیشتر می کند در نتیجه ولتاژ پایه سورس از 4 به 3.5 ولت بر می گردد.
  • فرض کنید ولتاژ پایه Source برابر 3.5 ولت باشد، اگر ولتاژ پایه Source به دلایلی برابر 3 ولت شد در نتیجه آی سی PWM با استفاده از پایه Gate زمان مربوط به زمان پالس 1 را بیشتر می کند در نتیجه ولتاژ پایه سورس از 3 به 3.5 ولت بر می گردد.

بعد از اینکه ولتاژ پردازشگر آماده شد این ولتاژ به خازن های مسیر اعمال می شود و بعد از صاف شدن از طریق سلف ها(فاز) وارد پردازشگر می شوند. دقت کنید که فت Q2 هم دقیقا به همین صورت کار می کند، همچنین مدار فت های پایین هم شبیه فت های بالا است.

اما فت Q1 واقعا چگونه کار می کند؟

در ابتدا به فت زیر که پایه Source آن به زمین وصل شده است، توجه کنید.

10

در این فت دو حالت اتفاق می افتد.

  • اگر ولتاژ Gate برابر 0 باشد در نتیجه بین دو پایه Drain و Source مدار باز ایجاد می شود و ولتاژ خروجی Vo برابر 12 ولت می شود.
  • اگر به Gate ولتاژ اعمال شود در نتیجه بین دو پایه Drain و Source اتصال کوتاه می شود و ولتاژ خروجی Vo برابر 0 می شود.

نکته

این مدار برای فت هایی است که پایه Source آن ها به زمین وصل است.

می خواهیم فت ی را بررسی کنیم (برای مثال فت Q1) که در مدار PWM کاربرد دارد ولی قبل از آن باید چند مفهوم را یاد بگیریم.

  • ولتاژ موثر

    • ولتاژ موثر ولتاژی است که مقدار آن نصف ولتاژ اعمال شدن به پایه Drain در فت می باشد.

یک پالس 0 و 12 ولت را فرض کنید.

11

ولتاژ موثر برابر نصف ولتاژ 12 ولت یعنی 6 ولت می باشد.

  • زمان های T1 و T2

    • زمان T1 مدت زمان 0 بودن پالس
    • زمان T2 مدت زمان 1 بودن پالس

به شکل زیر توجه کنید.

12

روال کار در مدار PWM بدین صورت است که

  • اگر بخواهیم ولتاژ اعمال شده به پردازشگر در مدار PWM در این مثال زیر 6 ولت (ولتاژ موثر) شود لازم است مدت زمان T1 (پالس 0) بیشتر از مدت زمان T2 (پالس 1) باشد.
  • اگر بخواهیم ولتاژ اعمال شده به پردازشگر در مدار PWM در این مثال بالای 6 ولت (ولتاژ موثر) شود لازم است مدت زمان T2 (پالس 1) بیشتر از مدت زمان T1 (پالس 0) باشد.

بنابراین آی سی PWM مدار PWM با کم و زیاد کردن زمان 0 و 1 پالسی در پایه Gate ولتاژ پایه های دیگر فت های مدار را کنترل و ثابت نگه می دارد.

نکته

پالس های 0 و 1 یک نماد می باشند. پالس 0 به موقعیتی اشاره می شود که ولتاژ برابر 0 است و پالس 1 به موقعیتی اشاره می کند که ولتاژ داشته باشیم. دقت کنید منظور از پالس 1 الزاما ولتاژ 1 ولت نیست.

DAC

مخفف Digital To Analog Converter می باشد و مبدل اطلاعات دیجیتال به آنالوگ است. تبدیل كننده فوق را RAMDAC نیز می گویند. این مبدل اطلاعات دیجیتال را از حافظه کارت گرافیک دریافت کرده و آن را به اطلاعات آنالوگ تبدیل می کند. سرعت تبدیل كننده فوق تاثیر مستقیمی را در ارتباط با مشاهده یك تصویر بر روی صفحه نمایشگر خواهد داشت.

13

اما تبدیل اطلاعات آنالوگ به دیجیتال و برعکس چگونه انجام می شود.

در ابتدا باید به دو نکته توجه کنید.

  • در تکنولوژی آنالوگ مقدار ولتاژ ها روی نمودار اهمیت دارد.
  • در تکنولوژی دیجیتال (0 و 1) تنها این نکته اهمیت دارد که ولتاژ اعمال کنیم یا نکنیم.

به نمودار DAC تبدیل سیگنال آنالوگ به دیجیتال زیر توجه کنید.

14

در این نمودار سه نقطه از منحنی آنالوگ (مشکی) را در یک لحظه بررسی و به دیجیتال تبدیل می کنیم.

  • در زمان اول (t1) ولتاژ آنالوگ برابر 5 ولت می باشد و این زمان معادل با پالس 1 یعنی زمانی که ولتاژ داریم و این ولتاژ هم برابر 5 ولت می باشد و ولتاژ 5 ولت در سیستم باینری برابر 101 می باشد که یک عدد 3 بیتی است.
  • در زمان اول (t2) ولتاژ آنالوگ برابر 6 ولت می باشد و این زمان معادل با پالس 1 یعنی زمانی که ولتاژ داریم و این ولتاژ هم برابر 5 ولت می باشد و ولتاژ 6 ولت در سیستم باینری برابر 110 می باشد که یک عدد 3 بیتی است.
  • در زمان اول (t3) ولتاژ آنالوگ برابر 7 ولت می باشد و این زمان معادل با پالس 1 یعنی زمانی که ولتاژ داریم و این ولتاژ هم برابر 7 ولت می باشد و ولتاژ 7 ولت در سیستم باینری برابر 111 می باشد که یک عدد 3 بیتی است.
  • پالس 0 هم زمانی است که ولتاژ برابر صفر می باشد.

در واقع مبدل آنالوگ به دیجیتال نمودار آنالوگ را در لحظه های مختلف رصد می کند و پالس های 0 و 1 را از طریق ولتاژ های نمودار آنالوگ ایجاد می کند.

Display Connector

به شکل زیر توجه کنید.

15

كارت های گرافیك از كانكتورهای استاندارد زیر استفاده می کند.

  • VGA

    • اغلب كارت ها از یك كانكتور پانزده پین استفاده می كنند. كانكتورهای فوق VGA یا Video Graphic Array نامیده می شوند. پورت VGA در LCD با کابل معروف آبی رنگ (VGA) با پورت VGA کارت گرافیک در ارتباط است و اطلاعات تصویر و شدت رنگ مربوط به سه رنگ اصلی RGB را از طریق پین های خود از کارت گرافیک دریافت می کند. کابل VGA یک کابل 15 پین می باشد و برای انتقال سیگنال های آنالوگ به کار می رود.

16

به شکل زیر توجه کنید.

17

در اینجا وضعیت 15 پین سوکت VGA نمایش داده شده است. پین های 1 و 2 و 3 ولتاژ های سه رنگ اصلی را مشخص می کنند. دقت کنید همین ولتاژ ها هستند که بوسیله آن کریستال مایع تحریک می شود. مجموع سه ولتاژ Red و Green و Blue باید برابر 5 ولت شود. از پین های 13 و 14 برای آدرس دهی پیکسل مورد نظر استفاده می شود. دقت کنید ولتاژ پین های 1 و 2 و 3 به ساب پیکسل هایی اعمال می شود که از ترکیب رنگ آن ها رنگ 1 پیکسل مشخص می شود.

نکته

از پورت VGA برای ارسال اطلاعات آنالوگ استفاده می شود.

  • S_Video

    • مخفف Separated Video می باشد. یکی از روش ‌های معمول برای اتصال کامپیوتر به تلویزیون استفاده از کابل S-Video می‌باشد زیرا این کابل بسیار ارزان است و بسیاری از تلویزیون ها پورت S-Video را پشتیبانی می‌کند و حتی برخی از شرکت‌های سازنده کارت گرافیک این کابل را به طور رایگان در کنار کارت گرافیک خود قرار می‌دهند.‌ S-Video ها در دو نوع 4 پین و 7 پین وجود دارند.

18

نکته

از پورت S_Video برای ارسال اطلاعات آنالوگ استفاده می شود.

  • DVI

    • مخفف Digital Visual Interface می باشد. یکی از بهترین روش ‌ها برای اتصال تلویزیون‌ها از نوع HDTV به کامپیوتر است. در تبدیل اطلاعات دیجیتال به آنالوگ کمی کیفیت تصویر افت پیدا می کند. برای جلوگیری از این افت کیفیت شما میتوانید از خروجی های DVI که خروجی دیجیتال تصویری هستند استفاده کنید. به شرطی که مانیتور شما هم دارای ورودی تصویر دیجیتال باشد. به این شکل شما هیچگونه افت کیفیت تصویر نخواهید داشت. مانیتورهای دیجیتال دارای شفافیت بالاتری نسبت به مانیتورهای معمولی دارند علاوه بر اینکه قیمت آنها نیز بالاتر می باشد .

19

DVI یکی از رایج ‌ترین کابل‌های ویدئویی و پورت ‌هایی است که این روز‌ها می‌توانید بر روی دسکتاپ‌ها و یا مانیتور‌های LCD بیابید. از نظر ظاهری این پورت و کابل تا حدودی شبیه به کانکتور‌های VGA هستند اما دارای ۲۴ پین می‌ باشند و از سیگنال‌های آنالوگ نیز همانند دیجیتال پشتیبانی به عمل می‌آورند. DVI می‌تواند ویدئو‌های با رزلوشن ۱۹۲۰ در ۱۲۰۰ HD را از ابزار مورد نظر به نمایشگر انتقال دهد و با استفاده از یک اتصال دوتایی DVI یا در اصطلاح Dual-Link DVI این رزلوشن به ۲۵۶۰ در ۱۶۰۰ پیکسل نیز خواهد رسید. برخی از پورت ‌ها و کابل‌ های DVI ممکن است تعداد پین کمتری نسبت به آنچه ذکر شد دارا باشند علتش این است که آنها برای ابزارهایی با رزلوشن پائین ‌تر طراحی شده‌اند لذا حین خرید این مسئله را مد نظر داشته باشید. مسلماً اگر پورت و کابل شما ۲۴ پینی باشند شما در بهره‌گیری از حداکثر رزلوشن مسئله‌ ای نخواهید داشت. اما بزرگترین اشکال وارده به DVI عدم پشتیبانی از رمزنگاری HDCP به صورت پیش‌فرض است، بنابراین اگر سخت افزار شما فقط خروجی DVI دارد ممکن است قادر به پخش ویدئو‌های بلوری تمام HD و سایر محتویات به صورت HD نباشد.

از مشکلات استفاده از کابل DVI می توان به موارد زیر اشاره کرد.

  • برخی از کامپیوتر‌ها اصلا این نوع کابل را پشتیبانی نمی‌کنند.
  • این نوع اتصال باید توسط HDTV پشتیبانی شود که برخی از تلویزیون‌ها از نوع HDTV این نوع اتصال را پشتیبانی نمی‌کنند
  • قیمت این کابل چندین برابر کابل‌های VGA و S-Video است.

نکته

از پورت DVI برای ارسال اطلاعات دیجیتال استفاده می شود.

  • HDMI

    • مخفف High Definition Multimedia Interface می باشد. بهترین روش برای اتصال کامپیوتر به تلویزیون و نمایشگر است. HDMI پورت و کابل پیش ‌فرض بر روی بسیاری از HDTV های جدید، پخش کننده‌های بلوری، اپل تی‌وی، بسیاری از کامپیوتر‌های جدید و کارت ‌های گرافیکی و ابزارهای متنوع ویدئویی دیگر است. استفاده از این کابل‌ها و پورت‌ها بسیار آسان است و متصل کردنشان به یکدیگر از نظر سادگی همانند متصل کردن ابزارهای USB به پورت مربوطه است و خطر خمیدگی پین‌ ها در آنها کاملاً از بین رفته است. کابل‌‌های HDMI می توانند صدا و تصویر را به صورت همزمان بر روی خود عبور دهند و به کابل مجزایی برای انتقال صدا نیاز نیست و این کابل‌ها قادر هستند تا محتوای HD با رزلوشن ۱۹۲۰ در ۱۲۰۰ را به همراه ۸ کانال صوتی ارائه نمایند. همچنین از شیوهء رمزنگاری HDCP نیز پشیتبانی به عمل می‌آورند و برای هر منظوری تنها یک کابل HDMI نیاز است تا مثلا کامپیوتر یا ابزار ویدئویی خود را به تلویزیون یا مانیتور متصل نمائید.

20

نکته

از پورت HDMI برای ارسال اطلاعات دیجیتال استفاده می شود.

  • DP

    • مخفف Display Port می باشد. کانکتور ویدئویی جدیدی است که بر روی ابزارهای مدرن‌ تر و جدید ‌تر خصوصا لپ‌تاپ‌ها ارائه می‌شود و هدف از طراحی و ارائه‌اش تکرار موفقیت DVI و VGA بر روی کامپیوترها است، اما می‌توان گفت هنوز به اندازه DVI و HDMI پذیرفته نشده است. هر چند ناگفته نماند این پورت بر روی مک‌های جدید تعداد زیادی از کامپیوتر‌های Dell ، HP و Lenovo در حال عرضه شدن است و عملکردش نیز بسیار شبیه HDMI است، محتوای تصویری و صوتی HD بر روی یک کابل واحد منتقل می‌شود و رزلوشن خروجی ۱۹۲۰ در ۱۰۸۰ به همراه ۸ کانال صوتی است.

21

نکته مثبت این پورت پشیتبانیش از HDCP است و اینکه می‌توانید آن را با استفاده از یک مبدل دیجیتال به پورت‌های DVI و HDMI متصل نمائید. نکته منفیش هم در اینجاست که مانیتور‌ها و تلویزیون‌های اندکی در بازار با پورت ورودی Display Port وجود دارند لذا در اکثر مواقع وقتی مثلا می‌خواهید لپ ‌تاپ خود را به یک نمایشگر بزرگتر متصل کنید مجبورید از مبدل کمک بگیرید.

نکته

از پورت DP برای ارسال اطلاعات دیجیتال استفاده می شود.

ایرادات کارت گرافیک

  • تصویر نمی دهد ولی سیستم روشن می شود.

    • در ابتدا چک کنید که کارت گرافیک در Slot خودش به طور کامل قرار داشته باشد. اگر کارت در Slot بدرستی نباشد اسپیکر بایوس بوق ممتد می کشد.
    • چک کردن ولتاژ در مدار PWM

      • ولتاژ مدار PWM معمولا 1 تا 1.5 ولت می باشد. برای اندازه گیری آن، سلف مدار PWM را پیدا کنید. سلکتور مولتی متر را روی ولتاژ مستقیم قرار دهید و پراب قرمز را به یکی از پایه های سلف وصل کنید و پراب مشکی را به سیم منفی یکی از کانکتور های برق پاور (G) وصل کنید

        • اگر ولتاژ 1.5 ولت وجود نداشت خازن ها و فت ها و دیگر اجزای مدار PWM را چک کنید و اگر مشکل پیدا نشد آی سی PWM را تست حرارت کنید.
        • اگر ولتاژ 1.5 ولت وجود داشت، آی سی بایوس را پروگرام کنید.
    • در صورتی که مدار PWM مشکلی نداشت GPU را Heat کنید و اگر مشکل حل نشد GPU را تعویض کنید.

نکته

در صورتی که برای اندازه گیری ولتاژ مدار PWM سلف وجود نداشت از خازن های مدار PWM برای اندازه گیری ولتاژ مدار استفاده کنید.

نکته

برای Heat کردن GPU به روش زیر عمل کنید. دقت کنید که برای Heat کردن از Blower یا Heat Gun استفاده کنید.

22

در ابتدا روی قطعات SMD کنار GPU روی بورد و پشت بورد کارت گرافیک فلکس (با استفاده از سرنگ) بریزید. فلکس باعث از بین رفتن اکسید قلع و احیای قلع می شود.

23

کناره های GPU و زیر آن را با چسب نسوز نگه دارید. این کار بخاطر ثابت ماندن GPU انجام می شود.

24

  • درجه حرارت Blower یا Heat Gun را بین 300 تا 340 درجه قرار دهید.
  • فاصله بین Blower یا Heat Gun و GPU را 3 الی 5 سانتی متر در نظر بگیرید.
  • به مدت 8 الی 12 دقیقه GPU را حرارات دهید.
  • با استفاده از تینر یا اسپری خشک محل حرارت دادن و اطراف آن را تمیز کنید.

اما چرا از Heat کردن GPU استفاده می شود؟

GPU به دلیل عملکرد در دمای بالا به خاطر گرم شدن مداوم مقداری اکسید قلع در توپ های قلع زیر آن درست می شود و بوسله Heat کردن این اکسید ها در قلع پخش شده و اتصال GPU با بورد کارت گرافیک برقرار می شود. دقت کنید که Heat کردن GPU یک روش موقتی می باشد و اگر چندین بار این عمل تکرار شد بهتر است GPU را تعویض کنید.

  • تصویر نمی دهد همچنین اجازه نمی دهد سیستم روشن شود. (اگر کارت گرافیک را برداریم سیستم روشن می شود)

    • مدار اتصالی دارد.

      • برای پیدا کردن اتصالی مدار از پایه سلف مدار PWM نسبت به بدنه تست بوق می گیریم که در صورت نداشتن اتصالی صدای بوق شنیده نخواهد شد ولی در صورت شنیدن صدای بوق سلف را در بیاورید و کارهای زیر را انجام دهید.

        • پایه طرف مدار PWM را تست بوق کنید بدین صورت که سلکتور مولتی متر را روی بازر قرار دهید سپس پراب قرمز را به پایه خالی سلف در سمت مدار PWM وصل کنید سپس پراب مشکی را به G یا بدنه وصل کنید، اگر صدای بوق شنیده شد مدار PWM اتصالی دارد.

          • فت های مدار PWM و خازن ها و دیگر قطعات آن را چک کنید.
        • پایه طرف GPU را تست بوق کنید بدین صورت که سلکتور مولتی متر را روی بازر قرار دهید سپس پراب قرمز را به پایه خالی سلف در سمت GPU وصل کنید سپس پراب مشکی را به G یا بدنه وصل کنید، اگر صدای بوق شنیده شد GPU اتصالی دارد.
        • GPU را Heat کنید.
  • سیستم روشن می شود و تصویر دارد ولی تصویر نویز (تصویر شطرنجی و حروف ناخوانا) دارد.
  • GPU را Heat کنید.
  • چک کردن فت ها و خازن ها و دیگر قطعات مدار PWM
  • GPU را Heat کنید.
  • آی سی بایوس را پروگرام کنید.
  • کابل VGA را چک کنید.
  • لحیم سردی پورت های کارت گرافیک را چک کنید. از پورت های کارت گرافیک تست بوق بگیرید. دقت کنید اگر در تست بوق خطایی مشاده نشد باز با هویه روی محل اتصال پایه های پورت بکشید تا از لحیم سردی بصورت کامل جلوگیری شود.
  • GPU را Heat کنید.
  • سیستم روشن می شود و تصویر دارد ولی سیستم بعد از مدت زمانی هنگ (قفل) می کند.
  • سیستم روشن می شود و تصویر دارد ولی رنگ ها به هم ریخته هستند.

نکته

قبل از تعمیر کارت گرافیک کارهای زیر را انجام دهید.

  • از نداشتن ایرادات نرم افزاری در سیستم عامل مانند آپدیت درایور و دیگر کارها مطمئن شوید.
  • مطمئن باشید کارت گرافیک بدرستی در Slot مربوطه قرار گرفته باشد.
  • اینترفیس کارت گرافیک را با تینر یا اسپری خشک تمیز کنید.
  • از سالم بودن فن مطمئن شوید.
  • لحیم سردی پورت های خروجی کارت گرافیک را چک کنید.
  • قطعات SMD روی بورد را چک کنید.

منبع www.bia2store.com

mista

از سال 87 برنامه نویسی وب رو شروع کردم ، هنوز دوسش دارم و دنبالش می کنم،کار طراحی وب و میشه گفت : بیشتر فارسی کردن قالب ها و استفاده از css3 و jquery خیلی لذت می برم ،از سال 92 هم طبق پیشینه ای که به الکترونیک داشتم به صورت تخصصی تعمیرات الکترونیک (لپ تاپ ،کامپیوتر و بردهای تبلت) رو شروع کردم .در این مدت موفق شدم کتاب کاملترین مرجع تخصصی تعمیرات کامپیوترو لپ تاپ رو بنویسم.امیدوارم روزی برسه که هر جوونی دنبال علاقش بره و با علاقش زندگی کنه و برای پیشرفت کشورش تلاش کنه.

Share This:

90 comments on “تعمیر کارت گرافیکAdd yours →

  1. سلام خسته نباشید

    ببخشید من یه روز که سیستمم رو روشن کردم دیدم تصویر نشون نمیداد فقط دوتا بوق کوتاه میزد اومدم هر دو رمم رو دراوردم و دوباره گذاشتمشون سر جاشون بعدش تصویر نشون داد ولی بالا نمیومد سه تا پیغام میداد که عکسشون رو پاییین کامنت گذاشتم گفتم شاید ویندوزش پریده بخاطر همین ویندوز عوض کردم بعد که ویندوز رو عوض کردم کامل ویندوز جدید رو نصب کردم ریست شد ولی باز شروع کرد به بوق زدن دوباره مثل قبل هر دو رم رو دراوردم دوباره گذاشتمشون بعد روشنش کردم دیگه بوق نزد ولی هیچی تصویر نشون نمیده حتی اون پیغاما رو صفحه نمیان حالا میترسم که هاردم سوخته باشه بعد هر چی چیز با ارزش رو سیستمم دارم به باد بره

    خواهش میکنم کمکم کنید که مشکلم حل شه لطفا هر چی زودتر جواب کامنتو بدید

    1. سلام Mr Lucifer
      مشکل شما بالا بودن حجم هارد و پریدن 100 مگه ویندوزی هست
      بهتره درآور c رو تو نصب ویندوز جدید کلا پاک کنی یعنی درآیو c رو ریمو بعد یک حجم کمتر بهش بدی و بعد با حجم کمتر ویندوز رو نصب کنی تا 100 مگ ویندوز هم ایجاد بشه

      1. ببخشید ولی کامنت قبلی توضیح دادم که بعد از این که ویندوز عوض کردم نصب ویندوز به اتمام رسید سیستمم ریست شد ولی هیچی تصویر نشون نمیداد جز یه صفحه سیاه چیزی نشون نمیده اون عکسای که تو کامنت قبلی گذاشتم مال زمانی بود که هنوز ویندوز عوض نکرده بودم بعد که ویندوز عوض کردم دیگه جز یه صفحه سیا چیزی نشون نمیده

        وقتی تصویر نشون نمیده چطور این کاری که گفتین رو انجام بدم؟

          1. ببخشید ولی اینی که گفتید نمیدونم یعنی چی چون در حد حرفه ای با کامپیوتر اشنا نیستم میشه بگید الان باید چیکار کنم تا مشکلم حل شه و یه توضیح کوتاه درباره ای سی بایوس پروگرم بدید؟

            شرمنده

          2. سلامmr lucifer
            شما باید اول برنامه با پسوند بین مربوط به مادربورد خودتون تحت عنوان فریم ور یا بایوس مادربورد تهیه کنید
            و بعد آی سی بایوس مادربورد رو از برد جدا و به کمک دستگاه پروگرامر و برنامه ای که گرفتین دوباره آی سی رو برنامه ریزی مجدد کنید تا مشکلتون حل بشه

  2. سلام من یه کارت گرافیک asus gtx 780 6gig ddr5 دارم و پاور 1200 گرین
    مشکل اینه هرزگاهی سیستم تصویرش میره یا کلا مانیتورها سیاه میشن باید ریست کنی هنگ میکنه و تصویر میره.اما سیستم خیلی وقتا هنگ نداره و مثلا موزیک صداش میاد اما تصویر نداری .تمام کابل رو عوض کردم.مانیتور.ویندوز .درایور…اما فایده نداره.نمیدونم چی کنم.حتی کارت رو فرستغادم شرکت سازگار گفت چیزیش نیست .مادربرد پاور رم همه اکی هستن نمیدونم مشکل چیه تورو خدا یکی کمک کنه خیلی هزینه سیستم دادم کلافم .

  3. آقا میثم سلام
    ابتدا تشکر کنم از مطلب خوب و مفیدی که در اختیار گذاشتین، و بعد یه سوال:
    در خصوص فت Q1 توضیح دادید که چگونه کار می کنه. اما اونچه برام سوال هست، نحوه کار کرد Q2 و ارتباط اون با فت Q1 هست. و اساسا چرا پایه درین Q1 به سورس Q2 وصل میشه. به عبارتی چرا هر دو پایه سورس و درین فت ها به هم وصل نمیشن. این درحالی هست که وقتی دوتا ترانزیستور رو بخویم به هم وصل کنیم تا مثلا آمپر بیشتر ازشون بگیریم؛ پایه های امیتر رو به هم و پایه های کالکتور رو به هم وصل میکنیم. اما اینجا دقیقا برعکسه و پایه درین فت اول رو به سورس فت دوم وصل می کنیم.
    لذا میشه دلیل این کار و نحوه عملکرد فت دوم رو با توجه به توضیحاتی که برای فت اول دادید؛ تشریح کنید.
    پیشاپیش ممنون.

    1. سلام احمد
      این مدار شارژ هست و هدفش کنترل ولتاز هست و نکته ای که توی این مدار هست فیدبکی هست که از آیسی مدار شارژ به هر ترانزیستور فرستاده می شه تا مثل کلید عمل کنه
      و مدار روباز کنه ،هدف از این شکل مدار تقویت جریان نیست و فقط هدف کنترل جریان هست

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.